Vergroot de financierbaarheid van het mkb met het borgstelling mkb-krediet

Door de komst van verscherpte kapitaaleisen hebben banken hun acceptatiecriteria de laatste jaren aangescherpt. Uit de financieringsmonitor van het CBS[1] blijkt dat ongeveer een kwart van het mkb wel een externe financieringsbehoefte heeft. Een deel daarvan oriënteert zich op een financiering, maar haakt af na de oriëntatiefase.

Dat men afhaakt, is deels te wijten aan het gebrek aan kennis over diverse overheidsinstrumenten, die juist het doel hebben om de financierbaarheid van het mkb te vergroten. Een veelgebruikt instrument is het borgstelling mkb-krediet. Door dit instrument met jouw klant te bespreken, kun je jouw toegevoegde waarde als MKB-adviseur vergroten. In dit artikel lees je meer over dit instrument en waar je op moet letten.

De bedrijfsomvang en de financiële gezondheid bepalen de slagingskans van een financieringsaanvraag. Het mkb kampt hierbij echter met een knelpunt. Daar waar grootbedrijven gemakkelijker financieringen aantrekken bij banken, lopen mkb-ondernemers tegen het probleem aan dat ze weinig onderpand en dus weinig zekerheidswaarde kunnen bieden. Ook vertaalt dit zich door naar de financieringsvoorwaarden. Door de risico-opslag (als gevolg van risk based pricing) zijn de rentepercentages in het mkb hoger dan in het grootbedrijf, ook al staat de ondernemer in het mkb vaak hoofdelijk garant voor de financiering.

Gevolgen voor het bedrijfsleven
Vooral kleinbedrijven, vaak bedrijven jonger dan 5 jaar of startups, hebben door beperkte bedrijfseconomische resultaten en track-record een afstand tot de financieringsmarkt. Dat vormt een barrière voor doorgroei en opschaling. Deze beperkte toegang tot de financieringsmarkt is nadelig voor de banengroei en innovatiekracht van het Nederlandse bedrijfsleven.

Naast kleinbedrijven kampen ook middenbedrijven met beperkingen. Voor dit jaar verwacht het CBS in verhouding tot het afgelopen jaar meer investeringen in vernieuwing en minder in uitbreiding. Dit heeft naar verwachting impact op de slagingskansen van de financieringsaanvragen: investeringen in innovatie of Research & Development kennen een grotere onzekerheid dan uitbreiding van activiteiten met een succesvol business model.

Voorbeeld: Twee beloftevolle meubelmakers hebben na hun start in 2017 positieve bedrijfsresultaten laten zien. Na het afsluiten van lange termijn leveringscontracten met drie interieurzaken, is hun oog gevallen op een leegstaande werkruimte. De bank heeft vertrouwen in de toekomstige kasstromen van de onderneming, maar door het gebrek aan onderpandwaarde ontstaat er een dekkingstekort (blanco). Dit maakt het kredietrisico onacceptabel voor de bank.

Hoe het ministerie van EZK het mkb helpt
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) biedt instrumenten om de slagingskansen voor het mkb in de financieringsmarkt te vergroten. Eén van die instrumenten is het borgstellingkrediet (BMKB). Met de BMKB staat het ministerie van EZK voor een deel garant voor mkb-bedrijven met continuïteitsperspectief die een lening willen afsluiten maar niet genoeg zekerheden kunnen bieden. De BMKB vergroot het onderpand en daarmee ook de slagingskans van een financieringsaanvraag.

De BMKB-regeling heeft vier varianten: starters, regulier, innovatief en klein krediet. De starters-BMKB is maximaal € 200.000, maar kan worden aangevuld met regulier of innovatief BMKB. Bij alle BMKB-regelingen hanteert Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de uitvoerder van de regeling, een dekkingspercentage van 90% op de hoogte van de borgstelling.

Vervolg voorbeeld: de bank kan voor het opvullen van het dekkingstekort twee borgstellingskredieten combineren. Omdat de ondernemers zich kwalificeren als starters, kan de startersvariant (max. € 200.000) worden aangevuld met de reguliere variant (max. € 1.500.000 t/m 31-12-2019). Door de toepassing van de BMKB is het onderpand vergroot en de financieringsaanvraag geslaagd.

Wat zijn de beperkingen?
Voor de toepassing van de BMKB hanteert RVO voorwaarden op het vlak van de onderneming, het financieringsdoel, de omvang en de inbreng en betrokkenheid van de ondernemer. De looptijd van de borgstelling is maximaal 12 jaar voor onroerend goed en 6 jaar voor roerende zaken (uitzonderingen daargelaten). Ook is het Fresh Money-beginsel van toepassing: een financier mag de BMKB niet gebruiken voor herfinanciering van bestaande verplichtingen. Met andere woorden: het is niet toegestaan om de BMKB te gebruiken om bestaande kredietrisico’s op de staat af te schuiven.

De afweging voor de MKB-adviseur
Het onderzoek van CBS wijst uit dat twee derde van het bedrijfsleven niet bekend is met overheidsinstrumenten zoals de BMKB. Dit terwijl de regeling de afgelopen jaren – mede door het succes ervan – is verruimd met een hogere borgstelling door de overheid, een hoger maximaal krediet onder de BMKB en openstelling voor niet-bancaire financiers. Zo is er alleen al het afgelopen jaar nabij de 585 miljoen aan borgstellingskredieten verstrekt.[2]

Het primaire doel van een BMKB is de haalbaarheid van de financiering vergroten, zeker bij borgstellingskredieten tot € 200.000. Door de toepassing ervan verbetert de zekerheidspositie, met als gevolg een lager kredietrisico en dus een lager rentepercentage voor de onderneming. Aandachtspunt voor jou als MKB-adviseur is de eenmalige provisie. Dit is een percentage over het verleende BMKB-krediet en is afhankelijk van de looptijd. Maak op basis van het financieringsvraagstuk een afweging: met welke optie zal de klant uiteindelijk het minst betalen voor de financiering?

Auteur: Maarten Bolk is opleidingsontwikkelaar en product owner MKB Advies bij Dukers & Baelemans. Hij is o.a. verantwoordelijk voor de ontwikkeling en training van CDD workshops, de post-HBO Financieringsadviseur MKB en diverse maatwerk opleidingen.

[1] https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/02/04/financieringsmonitor-2018
[2] https://www.bedrijvenbeleidinbeeld.nl/beleidsinstrumenten/b/bmkb

Gerelateerde opleidingen